Manlift Günlük Kontrol Listesi

Manlift günlük kontrolü, vardiya başında platforma çıkmadan önce makinenin etrafında yürüyerek yapılan görsel inceleme, ardından yerden yapılan fonksiyon denemesi ve kayıttan oluşur. Etiketler, korkuluk ve kapı, acil iniş, alarmlar, lastik veya palet, hidrolik sızıntı, akü veya yakıt, kablolar, zemin ve çevre sırayla gözden geçirilir. Arıza varsa makine kullanılmaz; asıl ölçüt üretici kılavuzudur.

Günlük kontrol nedir, kim yapar, neyi kapsamaz?

Günlük kontrol, makineyi o gün kullanacak kişinin yaptığı ön kullanım kontrolüdür. Amacı; bir önceki vardiyadan kalan hasarı, sızıntıyı, eksik parçayı ya da devre dışı kalmış bir güvenlik sistemini işe başlamadan yakalamaktır. Sıklığı ve içeriği üretici kılavuzu ile kurum prosedüründe tanımlanır; vardiyalı çalışmada her vardiya başında yapılması yaygın uygulamadır.

Üç şeyle karıştırılmamalıdır. Periyodik bakım, üreticinin talimatındaki saat veya takvim koşuluna göre bakım personelince yapılır. Periyodik kontrol, mevzuat çerçevesinde yetkin kişilerce yapılan ve raporlanan muayenedir; İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği bu çerçevenin dayanaklarından biridir, aralığı ve kapsamı güncel metinden doğrulanmalıdır. Arıza onarımı ise kullanıcının değil bakım personelinin işidir. Günlük kontrolün görevi bulguyu bulmak ve bildirmektir; makinenin güvenlik sistemlerini onarmaya çalışmak değildir. Kayıtların teslimden itibaren nasıl bir dosyada toplanacağı teslimden sonra bakım ve takip yazısında anlatılır.

Aynı makineyi gün içinde birkaç kişi kullanıyorsa kontrol kaydı bir sonraki kullanıcı için de bilgi kaynağıdır. Sonraki kullanıcı kendi kullanımından önce kontrolü yeniden yapıp yapmayacağını kurum prosedürüne göre belirler; en azından forma bakar, bir önceki bulgu veya notun kapanıp kapanmadığını öğrenir ve makinede o saatten sonra bir değişiklik olup olmadığını sorar.

Hangi noktada ne aranır? Kontrol tablosu

Tablo yürüyüş sırasını izler: önce çevre ve makinenin dışı, sonra platform ve kumandalar. Son sütun bulgunun ne anlama geldiğini üç düzeyde gösterir: kayda geç, bildir ve sorumlunun kararına kadar bekle, ya da kullanma. Düzey kararı yine kılavuza ve sorumlu kişiye aittir; şüphede en sıkı seçenek uygulanır.

Tablodaki “bildir” ve “kullanma” arasındaki fark, bulgunun güvenlik işlevine dokunup dokunmadığıdır. Zeminde küçük bir yağ izi, takibi gereken bir bulgudur; hortumdan damlayan yağ, kapasite etiketinin tamamen eksik olması ya da çalışmayan acil durdurma ise makinenin o gün kullanılamayacağı anlamına gelir. Aynı bulgu iki vardiyada üst üste yazılıyorsa, bu bir kayıt sorunu değil bir bakım sorunudur ve sorumluya bu şekilde iletilir.

Etiketler, korkuluk ve platform: ilk bakışta neler gözden kaçar?

Etiket kontrolü yalnızca etiketin yerinde olup olmadığına bakmak değildir. Kapasite etiketindeki kişi sayısı ve yük, o gün planlanan işle karşılaştırılır: iki kişi ve bir alet çantasıyla çıkılacaksa etiket bunu karşılıyor mu? Yağla veya boyayla kaplanmış uyarı etiketi okunamaz hale gelir; okunmayan etiket eksik sayılır. Kılavuzun makinede bulunması da listededir, çünkü kılavuz olmadan listenin kendisi doğrulanamaz.

Korkuluk ve kapıda en çok kaçan şey küçük deformasyonlardır. Bir çarpışma sonrası hafifçe eğilmiş korkuluk bir sonraki vardiyada fark edilmeyebilir; kapının kendiliğinden kapanması ve kilidin oturması her gün denenir. Makaslı platform modellerinde tabla uzatması varsa kilit pimleri ve uzatma tarafındaki korkuluk, bomlu platformda ise lanyard bağlantı noktaları ve platformun bom ucundaki bağlantısı gözle bakılır. Tabandaki yağ ve çamur kaymaya yol açar; temizlenmeden platforma çıkılmaz.

Acil iniş, alarm ve ışıklar yerden nasıl denenir?

Platforma çıkmadan önce yer kumandasıyla kısa bir fonksiyon denemesi yapılır: boş platform, açık çevre, uygun zemin. Hareketlerin yumuşak olduğuna, sesin normal olduğuna ve hareket sırasında alarm ile ikaz ışığının çalıştığına bakılır. Eğim alarmı, yük algılama ve varsa çukur koruması gibi sistemlerin denenme biçimi modele göre farklıdır; kılavuzun tarif ettiği yöntem uygulanır.

Acil durdurma düğmeleri hem yer hem platform kumandasında denenir: basıldığında hareketin durduğuna, serbest bırakıldığında makinenin kendiliğinden hareket etmediğine bakılır; ayrıntı kılavuzdaki tarife göre doğrulanır. Acil iniş düzeneği (elektrik veya hidrolik güç kesildiğinde platformu indirme yöntemi) modele göre değişir. Günlük kontrolde düzeneğe erişilebildiği, gerekli anahtar veya kolun yerinde olduğu ve yer görevlisinin yöntemi bildiği doğrulanır. Düzeneğin fiilen çalıştırılması her gün yapılmayabilir; hangi sıklıkta ve nasıl denenmesi gerektiğini kılavuz ve kurum prosedürü belirler. Yer görevlisi ve kurtarma düzeninin genel çerçevesi yüksekte çalışma planı yazısında verilir.

Alarm susturulacak bir rahatsızlık değildir. Devre dışı bırakılmış, bantlanmış veya sökülmüş bir alarm, çalışmayan alarmla aynı şekilde ele alınır: makine kullanılmaz ve bulgu bildirilir.

Lastik veya palet, hidrolik sızıntı, akü, yakıt ve kablolar

Lastik ve palet

Lastikte kesik, derin çatlak, şişkinlik ve eksik ya da gevşek bijon aranır; hava basıncı gerektiren lastiklerde değer kılavuzdadır. Paletli makinelerde palet hasarı, gerginlik ve hareket sırasında anormal ses veya titreşim dikkate alınır. Paletli modeller için paletli platform sayfasındaki seçeneklere bakılabilir.

Hidrolik sızıntı

Zeminde yağ lekesi, silindirlerde ve hortum bağlantılarında nem, hortum yüzeyinde çatlak ya da şişme aranır. Kaçak yeri elle aranmaz; yüksek basınçlı yağ deriye işleyebilir. İz veya nem bulgusu bile bildirilir, çünkü bağlantıdaki küçük bir sızıntının nasıl ilerleyeceği önceden bilinemez. Yağ seviyesi, kılavuzun tarif ettiği konumda ve koşulda kontrol edilir.

Akü, yakıt ve kablolar

Akülü makinede akü kablosu bağlantıları, terminal korozyonu, kapak ve gövde çatlağı görülür; sulu akülerde seviye yalnızca kılavuzun izin verdiği biçimde kontrol edilir. Lityum akülerde seviye kontrolü yoktur, gösterge ve uyarılar izlenir. Şarj seviyesi, o günün işini bitirmeye yetip yetmeyeceğiyle kıyaslanır; ayrıntılar için akülü manlift batarya ve şarj yazısına bakın. Dizel veya hibrit modellerde yakıt seviyesi, yakıt ve yağ sızıntısı, motor yağı ve soğutma sıvısı seviyesi kılavuza göre bakılır. Kablolarda ezik, sıyrık ve açıkta kalan tel aranır; platform kumanda kablosu ile şarj kablosu ve fişi de buna dahildir.

Zemin, eğim ve çevre: makine değil saha kontrolü

Makine kusursuz olsa bile yanlış zeminde çalışmak güvenlik sistemlerini sınırına getirir. Zemin kontrolü; düz ve sağlam olmasını, çukur, kanal kapağı, yeni dolgu ve boşluk bulunmamasını, etiketteki eğim sınırının aşılmamasını kapsar. Yağmur ve don çözülmesinden sonra zemin değişebilir; dünkü konum bugünkü konum için kanıt değildir.

Çevre kontrolü yukarıya ve yanlara bakar: tavan altyapısı, boru ve kablo kanalı, elektrik hattı, bina çıkıntıları, forklift ve yaya geçişi, rüzgâr ve yağış. Dış mekânda anlık rüzgâr değerlendirmesinin sınırı model etiketine bağlıdır; mantık için rüzgâr ve hava koşulları, sahanın baştan okunması için sahayı doğru okumak yazılarına bakın.

Arıza bulursanız ne yapılır? Kullanma kuralı ve kayıt

Kural basittir: güvenlik sistemini, yapıyı veya sızdırmazlığı etkileyen bir arıza varsa makine kullanılmaz. Uygulama adımları şöyledir:

1. Makineyi güvenli konuma getirinPlatform indirilmiş, motor veya güç kapatılmış, anahtar çekilmiş olmalıdır. Hareket gerektiren bir müdahaleyi yalnızca güvenliyse ve yetkinseniz yapın.
2. Kullanım dışı işaretini koyun“Kullanmayın / Arızalı” etiketi kumandaya asılır; anahtar sorumlu kişiye teslim edilir.
3. BildirinAmire ve bakım sorumlusuna yazılı bildirin: model, seri numarası, saat sayacı, bulgu ve varsa fotoğraf (kişisel veri ve saha güvenliği gözetilerek).
4. Onarımı bakım personeline bırakınKullanıcı arızayı gidermeye çalışmaz; bakım personeli veya servis sağlayıcı müdahale eder.
5. Yeniden kullanıma alma kararı yazılı olsunOnarım sonrası makineyi kimin, hangi kontrolün ardından yeniden kullanıma açtığı kayda geçer.

Kontrol formunda şu alanlar bulunur: tarih ve vardiya, makine adı, model ve seri numarası, saat sayacı, kontrolü yapan kişi, noktaların sonuçları, bulgu ve alınan karar, bildirilen kişi ve saat, imza. Formun saklama süresini kurumunuzun prosedürü ve güncel mevzuat belirler.

Sahada sık görülen hatalar da kayıt düzenine bağlıdır:

• Önceki vardiyanın bulgu notunu okumadan işe başlamak.
• Kılavuzdaki liste yerine genel bir listeyi eksiksiz saymak.
• Küçük bir hidrolik sızıntıyı bezle silip geçmek.
• Alarm sesini rahatsız edici bulup devre dışı bırakmak.
• Kontrolü yalnızca imza için yapmak ve bulgu satırını boş bırakmak.

Yazdırılabilir vardiya başı kontrol listesi

Aşağıdaki liste yürüyüş sırasına göre düzenlenmiş genel bir iskelettir. Kutuları işaretlemeden önce makinenin kılavuzundaki günlük kontrol bölümüyle karşılaştırın; kılavuzda olup burada bulunmayan maddeleri ekleyin.

Çevre ve zemin

• ☐ Zemin düz ve sağlam; çukur, kanal kapağı, yeni dolgu ve boşluk yok
• ☐ Eğim, etiketteki sınırın içinde
• ☐ Üst engel, elektrik hattı ve tavan altyapısı değerlendirildi
• ☐ Forklift, yaya ve diğer ekiplerin yolu sınırlandı; alan işaretlendi
• ☐ Rüzgâr, yağış ve don koşulları model etiketindeki sınırlarla karşılaştırıldı

Makinenin dışı

• ☐ Seri, kapasite ve uyarı etiketleri okunur ve yerinde
• ☐ Kılavuz makinede ve bu makineye ait
• ☐ Lastikte kesik, şişkinlik, eksik bijon yok (paletlide palet hasarı yok)
• ☐ Zeminde hidrolik yağ, yakıt veya akü sıvısı lekesi yok
• ☐ Silindir ve hortum bağlantılarında nem, çatlak yok
• ☐ Akü ve şarj durumu iş için yeterli; kablo ve terminaller sağlam
• ☐ Yakıt, motor yağı ve soğutma seviyesi kılavuza göre yeterli (dizel, hibrit)
• ☐ Kablolarda ezik, kesik, açıkta tel yok

Platform ve kumandalar

• ☐ Korkuluk, kapı, kilit ve taban sağlam; kapı kendiliğinden kapanıyor
• ☐ Lanyard bağlantı noktaları (varsa) hasarsız
• ☐ Platform ve yer kumanda kutuları sağlam; yazılar okunur
• ☐ Kapasite etiketi bugünkü yük ve kişi sayısıyla uyumlu

Yerden fonksiyon denemesi

• ☐ Yer ve platform acil durdurma düğmeleri çalışıyor
• ☐ Hareketler yumuşak; alarm ve ikaz ışıkları çalışıyor
• ☐ Eğim ve yük algılama gibi sistemler kılavuzdaki yöntemle denendi
• ☐ Acil iniş düzeneğinin yeri ve yöntemi biliniyor; yer görevlisi atanmış

Kayıt

• ☐ Bulgular yazıldı; arıza varsa makine etiketlendi ve bildirildi
• ☐ Tarih, vardiya, makine kimliği, saat sayacı ve imza tamam

Teklif için hangi bilgileri yazın?

Kontrol düzeninin makineyle birlikte gelmesi için iletişim sayfasından şunları yazın: makine tipi ve çalışma yüksekliği, iç veya dış mekân, güç tipi, vardiya sayısı ve kullanım yoğunluğu, zemin ve saha bilgisi, şehir. Kılavuzun ve günlük kontrol formunun teslimde nasıl verileceğini yazılı sorun. Sitede rakam verilmez; teklif yazılı hazırlanır.

Sık sorulan sorular

Günlük kontrolü kim yapar?

Makineyi o gün kullanacak operatör yapar; yer görevlisi veya amir kaydı gözden geçirebilir. Kontrol, platforma çıkmadan önce yürüyüş turu ve yerden fonksiyon denemesi biçiminde tamamlanır. Bakım ve onarım ayrı bir iştir: günlük kontrolde bulgu bildirilir, onarım bakım personeline bırakılır. Aynı makineyi birkaç kişi kullanıyorsa her kullanıcı kayda bakarak önceki bulguların kapanıp kapanmadığını öğrenir.

Kontrol listesi her makinede aynı mı?

Hayır. Ortak başlıklar benzer olsa da kontrol noktaları, sıra ve deneme yöntemi makinenin tipine ve modeline göre değişir. Bu sayfadaki liste genel bir iskelettir; makinenin kılavuzundaki günlük kontrol bölümüyle birlikte kullanılmalı, kılavuzda olup listede bulunmayan maddeler eklenmelidir. Bom mekanizması olan makinelerde ek noktalar çıkar.

Hidrolik sızıntı bulursam makineyi kullanabilir miyim?

Aktif bir sızıntı varsa makine kullanılmaz; yalnızca iz veya nem olsa bile bulgu bildirilir ve sorumlu kişi ile bakım personeli karar verir. Sızıntı yeri elle aranmaz, çünkü yüksek basınçlı yağ deriye işleyebilir. Sızıntıyı silip geçmek bulguyu gizler; konumunu ve miktarını kayda yazın.

Alarm çalışmıyorsa ne yapılır?

Hareket, eğim veya yük alarmı gibi güvenlik uyarıları çalışmıyorsa makine kullanılmaz, kullanım dışı olarak etiketlenir ve bakım personeline bildirilir. Alarmı susturmak, bantlamak veya devre dışı bırakmak çözüm değildir. Alarmın neden çalışmadığı bulunup giderilmeden makine yeniden kullanıma alınmaz; yeniden kullanıma alma kararı ve onarım kaydı yazılı tutulur.

Kontrol formu ne kadar süre saklanır?

Saklama süresi kurumunuzun prosedürüne ve güncel mevzuata göre belirlenir; bu sayfada süre verilmez. Formun makine kimliği, tarih, vardiya, saat sayacı, bulgular, alınan karar ve imza alanlarını içermesi ve makinenin dosyasında toplanması önerilir. Süreyi İSG uzmanınızla netleştirin; kayıtların kaybolmaması için kâğıt veya dijital ortamı makineye bağlayın.

Kaynaklar ve ek okuma

• Mevzuat Bilgi Sistemi: İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği